قارون در قرآن*

۲۰م شهریور, ۱۳۹۸ -

چاپ اين مطلب چاپ اين مطلب

قرآن کریم در سه سوره از قارون نام می ‌برد و به شرح احوال او می ‌پردازد.

 اوّل) سوره قصص:

همانا قارون از قوم موسى و از طایفه بنى ‏اسرائیل بود که به ناحق سلطه ‏جویى مى ‏کرد و در پى بیدادگرى علیه آنان بود، و ما از گنج ‏ها چندان به او دادیم که حمل کلیدهاى آن ها حتى بر گروهى نیرومند، گران بود؛ آن‏گاه که مردم طایفه ‏اش به او گفتند: «به این دارایى‏ ها مسرور و سرمست مباش که خداوند شادمانانِ سرمست را دوست ندارد. با این ثروتى که خداوند به تو ارزانى کرده است، در پىِ دستیابى به سراى آخرت باش و براى آبادانى آن بکوش، و بدان که بهره واقعى انسان از دنیا آن چیزى است که براى آخرت او سودمند باشد؛ پس مبادا با ترک انفاق بهره واقعى خود را از ثروت دنیا از کف بدهى! از سرِ احسان و نیکوکارى انفاق کن؛ همان‏ گونه که خداوند به تو نیکى کرده و بى آن‏که بر او حقى داشته باشى به تو عطا کرده است. هرگز این ثروت و شوکت را وسیله فسادجویى در زمین قرار مده، چرا که خداوند فسادگران را دوست ندارد.»

قارون در پاسخ مردمش گفت: «ثروتى که به من داده شده در نتیجه دانشى است که خود دارم. من راه‏ هاى به دست آوردن ثروت را به خوبى مى‏دانم؛ پس دارایى‏هاى من حق مسلّم من است، نه آن که بخششى از سوى خدا باشد.»

آیا قارون نمى‏ دانست که خداوند از میان نسل ‏هایى که پیش از او بودند کسانى را بر اثر گناهانشان نابود کرد که از او قوى‏تر بودند و اندوخته ‏هایى افزون‏تر داشتند؟ سنت الهى بر این است که از مجرمان درباره گناهانشان پرسش نمى‏شود و براى عذرخواهى مهلت نمى‏ یابند.

قارون غرق در زینت و زیور خود در میان قومش حضور یافت. کسانى که خواهان زندگانى دنیا بودند و از آخرت و پاداش ‏هاى آن بى‏ خبر بودند، گفتند: «اى کاش ما نیز مانند آنچه به قارون داده شده است مى‏داشتیم؛ راستى او از خوشبختى بهره‏اى فراوان دارد.»

و کسانى که از دانش برخوردار شده بودند، به جاهلان گفتند: «واى بر شما؛ پاداش الهى براى کسى که ایمان آورده و کار شایسته کرده بهتر از همه ثروت و مکنتى است که او دارد. این حقیقت را جز به شکیبایان نمى‏ توان فهماند.»

سرانجام، طغیان او سبب شد که ما زمین را بشکافیم و او و خانه‏ اش را در آن نهان سازیم. در آن حال، او جز خدا هیچ گروهى نداشت که بتوانند یاریش دهند و از عذاب رهایى ‏اش بخشند، و خود نیز از کسانى نبود که بتواند از خویشتن دفاع کند. (او دریافت که نمى ‏تواند از خدا بى‏نیاز باشد، و براى دستیابى به خیرها و دفع ناگوارى‏ ها، نیرو و نبوغ علمى کافى نیست.)

و آنان که روز گذشته آرزوى موقعیت قارون را داشتند، فرداى آن روز با پشیمانى مى‏ گفتند: «واى! گویى این اندیشه خطا بود که دستیابى به مال و ثروت فضل خداوندى نیست و علم و درایت آدمى براى آن بسنده است. حقیقت این است که خدا روزى‏ دهنده است. او روزى را براى هر کس از بندگانش که بخواهد فراخ مى‏گرداند و بر هر که بخواهد تنگ مى‏گیرد. اگر خداوند نعمتش را از ما دریغ کرده بود، قطعاً ما را نیز در زمین فرو برده بود.» آنان پندار روز گذشته خود را پندارى کفرآمیز خواندند و با پشیمانى مى‏گفتند: «واى! گویى حقیقت این است که کافران به نیکبختى نمى‏ رسند.»

آن خانه آخرت (بهشت برین) را ویژه کسانى قرار مى‏ دهیم که خواهان زورگویى در زمین و تسلّط بر بندگان خدا نباشند و نخواهند فسادانگیزى کنند و مرتکب نافرمانى خدا شوند. و فرجام نیکو (سراى آخرت) از آنِ تقواپیشگان است.

آنان که کار شایسته آورند پاداشى بهتر از آن خواهند داشت، و آنان که کار ناشایسته آورند، کسانى از ایشان که گناهان بسیارى مرتکب شده ‏اند جز آنچه کرده ‏اند سزا داده نمى‏ شوند. (قصص ـ آیات ۷۶ تا ۸۴)

 دوم) سوره عنکبوت:

و نیز قارون و فرعون و هامان را یاد کن [که سرنوشتشان چگونه بود]. موسى آن معجزات و دلایل روشن را براى آنان آورد، ولى آنان به دلیل این که در زمین تکبر ورزیدند، حق را نپذیرفتند؛ اما هرگز بر ما پیشى نگرفتند و پیروز نشدند. (عنکبوت ـ ۳۹)

 سوّم) سوره غافر:

و همانا موسى را با معجزاتى که همه از نشانه‏هاى ما بود و نیز با سلطه و نیرویى آشکار که فرعون را از دسترسى به او باز مى‏ داشت، فرستادیم.

او را به سوى فرعون و هامان و قارون به رسالت فرستادیم، ولى آنان گفتند: موسى افسونگرى دروغ‏پرداز است. (غافر ـ ۲۳ و ۲۴)

 

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

* ترجمه قرآن براساس المیزان؛ سیّد محمّدرضا صفوى؛ مؤسسه بوستان کتاب؛ قم؛ ۱۳۸۵ (چاپ دوّم)؛ صص۳۹۴، ۳۹۵، ۴۰۱‏ و ۴۶۹٫

 

 


فرستاده شده در مقالات تخصصي | بدون نظر

ارسال نظر


+ 2 = 10