تعلیمات «تلمودیک۱» (قسمت اول)

۱۸م مهر, ۱۳۹۷ -

چاپ اين مطلب چاپ اين مطلب

 

یهودیت «تلمودیک» یا آموزش ‌های «تلمودیک»، اصطلاحی رایج در میان برخی پژوهشگران و تاریخ نگاران در جهان غرب و نیز محافل یهودی است.

عموم مردم جهان، برداشت و تعابیر روشنی درباره اصطلاحات یاد شده ندارند. در جامعة ما نیز نه فقط افکار عمومی، بلکه بسیاری از مورخان و محققان از اطلاعات و آشنایی کافی و لازم در این خصوص برخوردار نیستند. زیرا چنین اصطلاحاتی کمتر در حوزة مطالعات سیاسی، تاریخی و فرهنگی ما کاربرد داشته است. به هر روی، سؤال این است که یهودیت «تلمودیک» چیست و آموزش ‌های «تلمودیک» بر کدام اصول و مبانی استوار و از چه شاخص ها و          ویژگی هایی بر خوردار است؟

طبق مندرجات منابع یهودی تلمود عبارت است از: خلاصه ‌ای از شریعت شفاهی که پس از قرن ها تلاش عالمانة دانشمندان یهود در آغاز قرون وسطی (باتفاسیر جدید) به بار نشسته است.

اگر کتاب مقدس (عهد قدیم) سنگ زاویه و شالودة یهودیت باشد تلمود ستون اصلی آن خواهد بود که از فراز بنیادها سر برآورده، کل بنا و عمارت معنوی و عقلانی یهودیت را پشتیبانی می ‌کند. تلمود از بسیاری جهات، مهمترین کتاب در فرهنگ یهودی و ستون فقرات خلاقیت و حیات ملی آن است.

هیچ کتابی نمی ‌توان یافت که به اندازة تلمود، بر نظریه وعمل زندگی یهودی، شکل‌ دهی به محتوا و مضامین معنوی آن و ایفای نقش راهنمای رفتار، تأثیر داشته باشد ۲

در متون یهودی از«تَلْمود» به عنوان یک گنجینه بزرگ و مقدس ادبی یاد شده است که آثار روحانی یهود را در ظرف پنج قرن نخستین میلادی در بر دارد.

همچنین اندیشه‌ های متفکران بزرگ را در امر آموزش تورات و تفسیرهای آن در طول دوران‌ های بعدی نیز شامل می شود.کتاب تلمود به امور مختلف پرداخته و مطالب و مسائل متعددی را در زمینه‌ های گوناگون و از جمله قانون و قضا. سنن و آداب، علوم، فلسفه و کابّالا شامل می شود که بحث دربارة هر یک از آن ها به سبک هلاخا (شرع) و اگادا (افسانه) به عمل می ‌آید. کتاب تلمود از روی نام شش مجلد «میشنا» به اختصار «شَسْ» نیز خوانده شده، از ۶۳ مبحث تشکیل گردیده که هر یک در زبان عبری مَسِخِتْ نامیده می شود۳.

بر طبق متون و منابع یهودی، «تلمود و ادبیات تلمودی کینه و نفرتی [عجیب و عمیق] نسبت به تمامی بیگانگان [یعنی غیر یهود] به طور کلی ابراز می ‌دارد۴.

 برای مثال؛ به اعتراف اسرائیل شاهاک نویسنده یهودی؛ تلمود علاوه بر یک رشته اتهامات غیر اخلاقی رکیک علیه عیسی مسیح (ع)، به یهودیان فرمان می ‌دهد که هر نسخه ازعهد جدید (به خصوص اناجیل اربعه) را که به دست آنان       می ‌افتد بسوزانند و در صورت امکان به صورت علنی به این کار مبادرت ورزند. این حکم مربوط به دوران گذشته نیست بلکه امروز و در روزگار ما نیز لغو نشده و اجرا می‌ شود. آن چنان که روز ۲۳ مارس ۱۹۸۰ م، صدها نسخه از عهد جدید علناً طی مراسمی در اورشلیم (بیت المقدس) و تحت نظارت عالیة (تشکیلات دینی) «یادلعاخیم» سوزانده شد. این سازمان مذهبی از کمک مالی وزارت مذاهب اسرائیل بهره مند می‌ گردد۵.

اسرائیل شاهاک، فرقه یهودی حاسیدیم را یک نمونه و نماد از یهودیت «تلمودیک» می ‌داندکه آموزش ها و تبلیغات آن بر محور تعالیم تلمود، یعنی تقسیم ‌بندی مخلوقات انسانی است. مطابق تقسیم ‌بندی‌ های این فرقه، ابنای بشر به دو دسته یهودی و غیر یهودی قابل تفکیک هستندو بر این اساس آن دسته ‌ای که یهودی نباشند انسان نیستند.

حاسیدیم را یک نهضت و جنبش نو پدید در معتقدات دینی یهودیان اواسط قرن هیجدهم دانسته اند که خاستگاه آن جوامع یهودی لهستان بود. حاسیدیم درباره اعتبار و لزوم دستورات دینی و اجرای مراسم، مقررات و مناسک دینی، شیوه‌ها و نگرش ‌های خاصی را ابداع، توصیه و ترویج می‌ کند. به طوری که نهضت حاسیدیم و مرام این فرقه را شدیدترین نوع روش، صوفی ‌گری و باطنی ‌گرایی یهودی دانسته ‌اند. فرقه حاسیدیم در عین حال تمایل شدید به مسائل سیاسی دارد؛ آن هم از زاویه آرزو و انتظار برای ظهور ماشیح موعود یهود.۶

این فرقه امروز یک حرکت و جریان زنده و فعال در جامعه یهودی اراضی اشغالی فلسطین است و صدها هزار پیرو آن، دلبستگی تعصب آلودی به «خاخام های مقدس» خود ابراز می دارند. برخی از این خاخام ‌ها نفوذ سیاسی         گسترده ای در اسرائیل و در بطن سیاسی بیشتر احزاب و بیش از همه در سطوح بالای ارتش به دست آورده‌ اند.

«بر اساس مندرجات «هاتانیا» «کتاب مقدس جنبش هابادی» یکی از قوی ترین شاخه‌‌ های فرقه حاسیدیسم، «غیر یهودیان مخلوقات شیطان هستند که مطلقاً  هیچ چیز نیکویی نزد آنان یافت نمی ‌شود.»

بعضی فرقه ‌های زیر مجموعه جنبش حاسیدیم، مثل فرقه «هابادی» از احکام، مقررات و منشور ویژه‌ ای پیروی       می‌ کنند که در قالب کتاب‌ های مقدس مختص آن ها، از سوی خاخام‌ ها و رهبران مذهبی آن‌ها نوشته شده است. برای نمونه، فرقه حاسیدی موسوم به “«هابادی» از مجموعه ‌ای با عنوان کتاب مقدس خود راهنمایی می گیرد که «هاتانیا» نام دارد.

از دیدگاه آنان، میان یهود و غیر یهود تفاوت کیفی از مرحلة جنینی وجود  دارد! حتی زندگی یک غیر یهودی امری غیر ضروری است، زیرا دنیا جز به خاطر گل روی یهودیان ساخته نشده است۷.

به اذعان صریح اسرائیل شاهاک، امروز این نوشته ها در اسرائیل به طور وسیع در میان عموم، در مدارس و در ارتش گسترش می یابند۸.

به گفته اسرائیل شاهاک، امروز این قبیل تعالیم «به صورت آثار کلاسیک آموزش عبرانی» در اسرائیل در آمده و مواضع سران و رهبران حاسیدی خون آشام را قویاً محکم کرده ‌اند. خلاصه این که این آثار عامل بسیار مهمی در اوج گیری قوم گرایی و کینه در قبال تمامی غیر یهودیان بوده است۹.

در برخی متون و منابع یهودی، ادبیات و تعالیم تلمود یک، هم طراز و هم سو با کابّالا ارزیابی و دانسته شده است. عقیده به برتری و برگزیدگی یک قوم در میان بقیة اقوام و ابنای بشر؛ عقیده به این که قوم برگزیده و برتر حق آقایی، سروری و حکومت بر همه جهانیان دارد؛ عقیده به این که همه اقوام و ابنای بشر، وظیفه‌ای جز خدمتگزاری برای قوم برگزیده نداشته و ندارند و اگر غیر از این سودای دیگری درسر داشته باشند مستحق نیستی و نابودی اند. از نظر آن ‌ها، صهیونیسم، امروز در مسیر تحقق این ایده گام بر می‌ دارد. بنابراین هر کس در این راه مساعدت و موافقت کند به وظیفه و رسالت خود عمل کرده و اگر در این راه مخالفت یا مانع تراشی کند مستحق نابودی است. «گوش آمونیم» از جملة این فرقه ها است که چنین اندیشه‌ ای را ترویج می ‌کند.

گوش آمونیم یکی دیگر از فرقه‌ های نو پدید دینی در میان یهود است که در پاره ای دیدگاه ‌ها، رفتارها و احکام و مقررات، شباهت و نزدیکی زیاد به فرقه حاسیدی موسوم به هابادی دارد.

«به زعم گوش آمونیم، بازگشت به یهودیت تنها از طریق متعهد شدن به صهیونیسم عملی خواهد شد۱۰

■ عبدالرّحمن احمدی

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

. (تَلمودی) Talmudic  ۱-

۲- ادین اشتاین سالتز (نویسنده مشهور یهودی)، سیری در تلمود، ترجمه باقر طالبی دارابی، مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب صص ۲۲و۲۳

۳- ر. ک: واژه های فرهنگ یهود، جمعی از نویسندگان یهودی، انجمن جوامع یهودی ـ تل آویو ۱۹۹۷٫

۴-  اسرائیل شاهاک، تاریخ یهود ـ مذهب یهود (بارسنگین سه هزاره)، مترجم دکتر مجید شریف، انتشارات چاپخش، ص ۷۰ .

۵- همان، ص ۷۱٫

۶ – ر. ک: آبا اِبان، قوم من، ترجمه نعمت اله شکیب اصفهانی، چاپ اول، ۱۳۵۲، صص۳۲۳تا۳۳۰٫

۷-اسرائیل شاهاک، ص ۸۴٫

۸- همان، ص ۸۴٫

۹- همان، ص ۸۶٫

۱۰- گیدیون آران، بنیادگرایی صهیونیستی یهود، ترجمه احمد تدین، نشر هرمس، ص ۱۲۰٫


فرستاده شده در مقالات تخصصي | بدون نظر

ارسال نظر