یهودی کیست؟ (۷)

۲۲م فروردین, ۱۳۹۷ -

چاپ اين مطلب چاپ اين مطلب

بخش سوم

«یهودی» یعنی چه؟

یکی از نخستین کلماتی که در رویارویی صهیونیسم با انقلاب جهانی اسلام بایست به طور دقیق تعریف شود، واژه «یهودی» است.

فرهنگ فارسی، «یهودی» را چنین معنا می‌کند:

متدین به دین یهود /…/ گاهی به آدم جبان و ترسو و مردنی و کم‌دل و جرأت گفته می‌شود.۱

در این تعریف، واژه یهودی با دو موضوع پیوند خورده است:

اول دین یهود؛

دوم ترس و بی‌شهامتی، آن هم به گونه‌ای که یهودیان ضرب‌المثل کم‌دلی شده‌اند.

اکنون به موضوع نخست یعنی دیانت یهود می‌پردازیم و موضوع دوم را به مجالی دیگر می‌گذاریم.

سزاوار است که به آرای یکی از برجسته‌ترین جامعه‌شناسان اروپا بپردازیم که به شکل اعجاب‌انگیزی خود و آثارش به دست فراموشی سپرده شده‌اند؛ یعنی «ورنر سومبارت»۲٫

سومبارت می‌نویسد:

منظورم از یهودی، مردمی هستند که به دین یهود اعتقاد دارند. در این تعریف، به ویژگی‌های نژادی کار ندارم، اما آن دسته از یهودیانی را که جامعه دینی خود را ترک گفته‌اند و حتی فرزندان و اعقاب این افراد را هم به لحاظ تاریخی، یهودی به حساب می‌آورم. من حتی با زنان یهودی که با مردان مسیحی ازدواج کردند و از نظر نام خانوادگی دیگر یهودی نبودند، اما ویژگی‌ یهودی بودن خود را از دست ندادند، کار ندارم. افراد مدنظر من یهودیانی‌اند که با وجود ترک ظاهری دین، در خفا یهودی مانده بودند؛ این عده‌اند که نقش مهمی در تاریخ بازی کردند و در سده‌های مختلف به آنان برمی‌خوریم. آنان در برخی ادوار تاریخی، بخش عمده‌ای از یهودیان را تشکیل می‌دادند، اما چنان اداهای غیریهودی گرفته بودند و این نقش را با چنان مهارتی بازی می‌کردند که حتی در میان معاصران خود به عنوان مسیحی یا مسلمان شناخته می‌شدند. این عده چنان ماهرانه اصل و منشا نژادی خود را مخفی کردند که حتی متخصصان عرصه تاریخ یهود هم هنوز در تردیدند که خانواده مشخصی بالاخره یهودی بودند یا نبودند. در مواردی که این افراد اسامی مسیحی برخود نهادند، کار پیچیده‌تر می‌شود. مقامات قابل اطمینانی بر این باورند که تعداد یهودیانی که به این ترتیب، در بسیاری از شهرها زندگی مخفی داشتند، قاعدتا باید خیلی زیاد بوده باشد. برای مثال، گفته می‌شود که در دهه ۱۸۴۵ با تخمین معقولل می‌توان ادعا کرد که دست‌کم دوازده هزار یهودی در وین زندگی می‌کردند. در آن ایام، تجارت کلی فروشی پارچه در دست آنان بود و در مناطق مرکز شهر، اغلب مغازه‌ها مال یهودیان بود، اما در فهرست رسمی تاجران در سال۱۸۴۵ فقط نام شصت و سه یهودی ذکر شد که از آنان به عنوان تاجران یهودی قابل تحمل یاد می‌شود که اجازه داشتند فقط تعداد محدودی کالا را معامله کنند.۳

با چنین پیشینه‌ای در اروپا، زمانی که امکان تحرکی علیه یهود فراهم آمد، بازهم این سوال باید پاسخ داده می‌شد که «یهودی کیست؟»

به دنبال شکست فرانسه در جنگ جهانی دوم، مارشال پتن، قهرمان ملی و محبوب فرانسویان با رعایت کامل موازین قانونی به ریاست حکومت فرانسه برگزیده شد و قدرت را در دست گرفت.

حال، زمان آن رسیده بود که از واژه یهودی تعریفی ارائه شود. مطابق قانونی که در سوم اکتبر ۱۹۴۰ امضا شد «یهودی کسی است که سه نسل پدری یا مادری وی یهودی شد، یا دو نسل پدری یا مادری و همسر یهودی داشته باشد.»۴

یهودیان در فرانسه پیش از پتن، قدرت فراوانی را با تضعیف توانایی‌های عمومی کشور و با سوءاستفاده‌های بسیار اقتصادی، سیاسی و فرهنگی از منابع ملی فرانسویان به دست آورده بودند.

یکی از نخستین اقدامات پتن، کوتاه کردن دست یهودیان و فراماسون‌ها از قدرت بود. به این منظور بخصوص لازم بود تعریف دقیقی از واژه «یهودی» ارائه شود. چراکه به موجب قانون یادشده: «یهودیان از پرداختن به مشاغل دولتی، آموزشی و فرماندهی نظامی ممنوع بودند. یهودیان نمی‌توانستند عضو شرکتی باشند که از درآمد عمومی کشور استفاده می‌کند. /…/ در هیچ حالتی یهودیان نمی‌توانستند اداره مجله‌ای را برعهده داشته باشند یا برای مطبوعات مطلب بنویسند، مگر موضوعات علمی.»۵

البته باید توجه داشت که با پیروزی متفقین، تمام اقدامات پتن و دوستدارانش در محدود کردن سوءاستفاده‌های یهودیان، خنثی شد و یهود به طور قاطع قدرت را در فرانسه قبضه کرد.

قانونی که در ۲۷ سپتامبر ۱۹۴۰ در آلمان وضع شد، یهودی بودن را برپایه «دین» تعریف می‌کرد. در این مقررات برای یهودی بودن لازم بود که سه نسل پیش یهودی باشند.۶

به نظر بعضی، این قانون از قانون مشابهش در فرانسه نسبت به یهودیان با تساهل بیشتری بوده است. چون آلمانی‌ها یهودی بودن را برپایه دین تعریف کرده‌ بودند، حال آن‌که در قانون فرانسه سخن از نژاد یهود بود. دیگر اینکه در مقررات آلمان برای یهودی بودن لازم بود که سه نسل پیش یهودی باشند ولی در فرانسه این ضابطه ملاک را به یهودی بودن دو نسل قبل کاهش داده بود.۷

محمد طیّب

پی نوشت‌ها:

۱٫ فرهنگ فارسی، ج۴، محمد معین، موسسه انتشارات امیرکبیر، تهران: ۱۳۶۴؛ صص ۵۲۷۶ و ۵۲۷۷٫

۲٫ اگر بنیان جامعه‌شناسی مدرن را دو نفر نهاده باشند، در ایران تنها یکی از این دو تن را می‌شناسند: ماکس وبر؛ اما کسی حتی نامی از دوست، همکار، و هم بحث او ورنر سومبارت (Werner Sombart) نشنیده است. سومبارت، جامعه‌شناس و اقتصاددان آلمانی، متولد ۱۸۶۳ است. [ر.ک. به: یهودیان و حیات اقتصادی مدرن؛ ورنر سومبارت؛ رحیم قاسمیان، نشر ساقی، تهران: ۱۳۸۴]

۳٫ یهودیان و حیات اقتصادی مدرن، صص ۱۲- ۱۹ (با تلخیص).

۴٫ پتن خدمتگزار یا خیانتکار؛ هربرت آر. لاتمن، محمدعلی طوسی، انتشارات شباویز، تهران: ۱۳۶۶٫ ص ۲۹۵٫

۵٫ پتن خدمتگزار یا خیانتکار؛ صص ۲۹۵ و ۲۹۶٫

۶٫ مراجعه کنید به: پتن خدمتگزار یا خیانتکار؛ ص ۲۹۶٫

۷٫ همان.


فرستاده شده در مقالات تخصصي | بدون نظر

ارسال نظر